A1
He / She / It + s: The Golden Rule of Third-Person Singular
Türkçe Açıklama
İngilizce öğrenirken karşımıza çıkan en temel kurallardan biri '3. Tekil Şahıs -s takısı'dır. Türkçede fiiller şahıslara göre çekimlenirken (geliyorum, geliyorsun, geliyor), İngilizcede Present Simple (Geniş Zaman) yapısında sadece 'He' (o-erkek), 'She' (o-kadın) ve 'It' (o-cansız/hayvan) özneleriyle birlikte kullanılan fiillerin sonuna '-s', '-es' veya '-ies' takısı ekleriz. Bu kural, dilin bir nevi 'imzası' gibidir ve konuşma dilinde cümlenin doğruluğunu belirleyen en kritik noktadır.
Neden bu kurala ihtiyacımız var? İngilizcede 'I, You, We, They' özneleriyle fiil yalın halde kullanılırken, 'He, She, It' özneleriyle fiilin üzerine bir 'yük' biner. Türkçedeki 'gel-iyor' derken kullandığımız '-iyor' ekinin şahıs ayrımı yapmaması, İngilizce öğrenen Türk öğrencilerin sık sık bu '-s' takısını unutmasına neden olur. Ancak unutmamalısınız ki, İngilizcede bu takıyı kullanmamak, ana dili İngilizce olan biri için 'Ben dün okula gitmek' demek kadar göze batan bir hatadır.
Bu kuralı içselleştirmenin en iyi yolu, onu bir alışkanlık haline getirmektir. Fiil -o, -ch, -sh, -ss, -x veya -z ile bitiyorsa '-es' takısı gelir; sessiz harf + 'y' ile bitiyorsa 'y' düşer ve '-ies' gelir. Geri kalan tüm durumlarda ise sadece '-s' eklenir. Bu kuralı bir matematik formülü gibi düşünmek yerine, cümlenizin öznesini gördüğünüz anda beyninizde küçük bir alarmın çalmasını sağlamalısınız: 'Öznem He, She veya It mi? O halde fiilin sonuna -s takısını eklemeliyim!'
Kurallar
• Kural 1: He, She, It öznelerinde fiil sonuna -s takısı gelir (Örn: He plays).
• Kural 2: Fiil -o, -ch, -sh, -ss, -x, -z ile biterse -es takısı gelir (Örn: She watches, He goes).
• Kural 3: Sessiz harf + y ile biten fiillerde y düşer, -ies gelir (Örn: It flies).
• Olumlu Formül: Subject (He/She/It) + Verb(+s/es/ies) + Object.
• Olumsuz Formül: Subject (He/She/It) + doesn't + Verb (yalın hal) + Object.
• Soru Formülü: Does + Subject (He/She/It) + Verb (yalın hal) + Object?
• En Yaygın Hata: Olumsuz ve soru cümlelerinde 'does/doesn't' kullanıldığında fiile -s takısı eklemeye devam etmek. Unutmayın: 'Does' zaten -s takısını kendi bünyesine almıştır, fiil yalın kalır (Does she play? - Doğru / Does she plays? - Yanlış).
Örnek Cümleler (İngilizce)
She drinks coffee every morning.
He plays football with his friends on Sundays.
It rains a lot in this city during winter.
My sister studies English at the university.
He watches a movie before he goes to bed.
She flies to London twice a year.
Örnek Cümleler (Türkçe)
O, her sabah kahve içer.
O, pazar günleri arkadaşlarıyla futbol oynar.
Bu şehirde kışın çok yağmur yağar.
Kız kardeşim üniversitede İngilizce çalışıyor.
O, yatağa gitmeden önce bir film izler.
O, yılda iki kez Londra'ya uçar.